فصل نهم-ابزارها و تکنیک های تجزیه و تحلیل - بخش پنجم - تمرین کاربردی

  • گیلان بورس GuilanFX

فهرست مطلب

 

یک تمرین:
شرکتی در نظر دارد 40000 سهم عادی جدید با قیمت هر سهم 2500 ریال منتشر کند. در حال حاضر قیمت هر سهم 2900 ریال است و در مجموع 50000 سهم منتشره وجود دارد. قیمت هر سهم بعد از انتشار سهام جدید را بدست آورید.

جواب:
ارزش شرکت قبل از انتشار سهام جدید می شود:
29000+50000
ارزش سهام جدید منتشره هم می شود:
2500+40000= ارزش سهام جدید
در اینجا، کل ارزش سهام شرکت می شود:
2900+50000+2500+40000= ارزش کل سهام
اگر ارزش کل سهام بر تعداد کل سهام شرکت که بعد از انتظار سهام جدید می شود
40000+ 50000 تقسیم شود قیمت هر سهم بعد از انتشار سهام جدید می شود
90000/ 2900+50000+2500+40000=2722 ریال

یک تحلیل برای مثال (مربوط به اسفند 93)
تحلیلی برکالسیمین
در نگاه اول سود انباشته این شرکت در پایان سال قبل 32000 میلیون ریال بوده که با توجه به 62000 میلیون ریال سود تخصیصی چیزی در حدود 5 درصد سود تخصیصی شرکت در اوایل سال مالی جاری سود انباشته موجود بوده. کاهش در بدهی های بلند مدت و به موازات آن افزایش خفیف در بدهی های جاری یا همان بدهی-های کوتاه مدت باعث شده مجموع بدهی های کلی شرکت در دامنه تقریباً ثابتی در دو سال اخیر قرار گیرد. متوسط کل دارایی های شرکت از سال 89 تا سال مالی جاری به ترتیب تقریباً 330000 و 392000 و 414000 و 389000 میلیون ریال بوده که اگر روند فروش را نیز در این بازه در نظر بگیریم نسبت گردش دارایی ها در این مدت به ترتیب 61 و 54 و 48 و 67 بدست می آید که با دقت می بینیم روند رو به کاهش و خطرناک این نسبت تا سال 82 از سال مالی قبلی به این طرف تقویت خاصی شده و این نشانه موفقیت و روند رو به رشد افزایش فروش در این شرکت بوده. در واقع میزان فروش که از سال 89 تا سال 91 تقریباً در حد ثابتی بوده در سال 92 با تقریباً 30 درصد رشد و در سال جاری پیش بینی عملکرد فروش شرکت با تقریباً 50 درصد رشد رو به رو بوده طبق عملکردها و پیش بینی های اقتصادی و روند رو به رشد دسته این صنعت، تولیدات این شرکت همزان با شرکت های دیگر همگروه، در وضعیت مطلوبی قرار گرفته و در واقع تولید کنندگان گروه روی، همزمان با بالا رفتن میزان عرضه و تقاضای سرب و روی در جهان و به طبع بالا رفتن قیمت این دسته از فلزات در بازارهای جهانی در موقعیت مطلوبی قرار گرفته اند و این امر به وضوح نمایان است و آینده روشن رو به رشدی را برای این دسته از صنعت ایجاد کرده است. بحث را روی نسبت گردش دارایی های ثابت این شرکت متمرکز می کنیم. این نسبت در بازده زمانی سال 89 تا سال 93 بدین ترتیب است:
7، 2 - - 4، 1 - - 3، 1 – 19، 3
این نسبت در سال مالی قبل، واقعاً در حد پایینی بوده و این نشان می دهد که شرکت از دارایی های ثابت بلا استفاده در دارایی های خود دارد.

یک سوال:
وجود دارایی های ثابت بلا استفاده چه تأثیری بر کاهش سود خواهد داشت؟

جواب:
همانگونه که پیداست از این دارایی ها در جریان تولید استفاده نمی شود و یا در حداکثر ظرفیت تولیدی خود مشغول به فعالیت نیستند و به طور واضح، استفاده بهینه از آنها نمی شود. خوب به طبع در این مورد هزینه های مالی و مخارج تعمیر و نگهداری شرکت را افزاش می دهد و این یعنی افزایش هزینه ها و کاهش سود شرکت که با دقت در هزینه های عملیاتی و هزینه های غیر عملیاتی در صورتحساب سود و زیان سال های مالی 90 و 91، این امر به وضوح نمایان است. دو سیاست در این زمینه می توانند نسبت گردش دارایی های ثابت را دستخوش تغییرات قرار دهند:

1- کاهش دارایی های ثابت بلا استفاده
2- افزایش میزان فروش

در موارد این شرکت، هر دو سیاست از سال 90 به این طرف اعمال شده است. کاهش دارایی های ثابت از تقریباً 223000 به 78000 میلیون ریال در سال جاری و افزایش فروش از تقریباً 215000 میلیون ریال به حدود 395000 میلیون ریال در سال جاری که این سیاست ها، باز در حد مطلوبتری در حال اجرا هستند و به طبع، انتظار افزایش نسبت گردش دارایی ها می رود. نسبت جاری از سال 89 تاکنون به ترتیب 87 و 67 و 81 درصد بوده که در شرایط کنونی به ازای هر یک ریال بدهی، 81 درصد دارایی جاری داشته است و این نسبت به دو سال مالی قبلی، بهتر شده است. نسبت کل دارایی ها به کل بدهی های اول سال مالی 8، 1 است که این نشان می دهد به ازای هر یک ریال کل بدهی، 8، 1 ریال کل دارایی وجود دارد. و کلاً در بازپرداخت کل بدهی ها از محل کل دارایی ها ریسک کمتری را دربر خواهد داشت.

بررسی روند سودآوری و ارزش قیمتی:
 در این قسمت با بررسی های دقیق تر و واضح تر بر عملکرد گذشته صورت های مالی شرکت و تخمین آنها برای سال آتی سعی خواهیم کرد به سود تخمینی و نزدیک به واقعیتی برای هر سهم برسیم و براساس آن ارزش-گذاری نماییم. شما باید به آن دید روشن و کافی داشته باشید و کلاً فرض هایی را هم که بیان شده دور از واقعیت نمی دانیم و آنها را بسیار شدنی و نزدیک به واقعیت و حداقل نیز می توان یافت.

الف- تخمین حاشیه سود ناخالص سال آتی:
اعداد به ترتیب از سمت چپ به راست از سال 90 تاکنون می باشد.
حاشیه سود ناخالص: 46، 0- - 29، 0- - 32، 0- - 39، 0
آهنگ رشد فروش: 06، 1- - 94، 0 - - 52، 1
رشد بهای تمام شده کالا: 4،1 – 98، 0- -17،1 – 35،1
با توجه به افزایش آهنگ رشد فروش و اشاره هایی که قبلاً به امیدوار بودن به افزایش آن شد و با توجه به افزایش قیمت و نرخ محصولات تولیدی شرکت در صنعت مربوطه و سیاست های در پیش رو در این زمنه در حداقل حالت، چیزی در حدود 50 درصد رشد فروش نسبت به وضع جاری، می توان فقط برای سال مالی آتی قائل شد که چیزی در حدود رشد فروش در سال مالی جاری بوده که با آن محتاطانه برخورد شده، با توجه به میزان فروش حدود 395000 میلیون ریال فعلی و حدود 240000 میلیون ریال هزینه بهای تمام شده فعلی داریم.

240/ (395+ 5، 1+ (حاشیه سود ناخالص جدید- 1)= رشد بهای تمام شده سال آتی


با توجه به تقریباً رابطه خطی بین رشد بهای تمام شده و حاشیه سود ناخالص در دو سال اخیر می توان با توجه به متصور شدن حداقل 50 درصد رشد فروش حداکثر 40 درصد رشد در بهای تمام شده متصور شد و با جایگذاری در رابطه اخیر، حاشیه سود ناخالص سال آتی در حدود 44 درصد بدست می آید.
برهیمن اساس، سود ناویژه سال آتی شرکت در حدود 44،0+ 395000= 260000 میلیون ریال بدست می آید و شرکت توانایی رسیدن و پوشش دادن به سود ناویژه را در سال مالی آتی دارد.

ب- تخمین حاشیه سود ناخالص سال آتی:
حاشیه سود خالص 37،0 – 22،0 – 13،0 – 24،0 – 35، 0
اهرم کل: 6،0 - - 58، 0 - -95، 1 - - 44، 1
آهنگ رشد اهرم کل: 1، 5- - 28، 2
اهرم عملیاتی: 62، 0 - - 85، 0 - - 28، 1 - - 23، 1
اهرم مالی: 96، 0 - - 68، 0 - - 52، 1 - - 17، 1

پایبند هستیم که ریسک عملیاتی و ریسک مالی در سال آتی کاهش یابند. همان چیزی که در دو سال اخیر نیز برقرار بوده. به طبع بار رشد حاشیه سود ناخالص به کاهش ریسک عملیاتی می رسیم.
سود ناویژه جدید بدست آمد 260000 میلیون ریال و سود ناویژه سال مالی اخیر 156000 میلیون ریال بوده. خوب، اهرم عملیاتی جدید می شود:
5، 1+ 156/ 260=11، 1
برای اهرم کل داریم:

اهرم کل= حاشیه سود خالص قدیم/ حاشیه سود خالص جدید

چون اهرم مالی در سال های قبل از یک نیز بیشتر بوده و باعث شده که سود خالص از حاشیه سود ناخالص کمتر باشد و اگر حاشیه سود خالص جدید بخواهد از 44، 0 (حاشیه سود ناخالص بدست آمده در بالا برای سال مالی آتی) کمتر باشد، اهرم کل جدید از 35، 0/ 44، 0= 26، 1 کمتر خواهد بود و با فرض ابتدایی تطابق دارد. بنابراین اهرم کل آتی نیز باید از مقدار 11، 1+ 35، 0 یعنی 39، 0 بیشتر باشد و ما حداقل آن را همین 39، 0 در نظر می گیریم. در این صورت اهرم مالی آتی نیز بیشتر از یک خواهد بود و در کل با استدلال های بالا به یک رابطه دو طرف رسیدیم و اینگونه فرضیه ها به واقعیت نزدیکتر می شوند.
بنابراین با حاشیه سود خالص جدید بدست آمده سود آتی بدست می آید:

39، 0+ 5، 1+ 395000= تقریباً 230000 میلیون ریال

که به هر سهم حداقل 240 تومان می رسد و کالسمین به ای اس پی حداقل 240 تومان تا پایان سال مالی آتی با سرمایه فعلی خواهد رسید. اما خوب اگر افزایش سرمایه به میزان 50 درصد در سال مالی آتی مدنظر باشد، حداقل سود با فرض این افزایش سرمایه کمتر از 175 تومان با سرمایه آتی نخواهد بود.

ج- ارزش گذاری آتی:
با توجه به حداقل سود بدست آمده 230000 میلیون ریال، حداقل محدوده قیمتی هر سهم کالسیمین تا پایان سال مالی آتی می تواند بین 1650 تا 1850 تومان قرار گیرد که پی به ای متوسط 5، 7 برای هر سهم می رسیم.

نتیجه گیری
باید تأکید داشت، محدوده قیمتی اخیر بدست آمده کاملاً محتاطانه صورت گرفت و در بدست آوردن رسیدن به آن از حداقل های متعددی استفاده شده و به طبع در صورت تغییر در محاسبات بالا، می توان به فراتر رفتن محدوده قیمتی و ارزشی از این حد نیز امیدوار بود. کلاً بودن با این سهم در میان مدت و حتی بلندمدت می تواند کم ریسک و سودآور باشد و کلا داشتن یک گزینه از سهام این دسته، در سبد برای میان مدت و بلند مدت بسیار می تواند در شرایط فعلی مفید واقع شود.

یک تمرین
شرکتی دارای 800 هزار سهم عادی می باشد. بودجه سرمایه ای سال آتی شرکت 2 میلیارد ریال است. شرکت هر سهم جدید خود را به بهای 10000 ریال می فروشد.
الف- برای تأمین وجوه موردنیاز بودجه سرمایه ای، شرکت باید چند سهم بفروشد؟
ب- سهامداران جدید چند درصد از مجموع سهام منتشره را مالک خواهند شد؟

یک جواب
الف- 2 میلیارد ریال تقسیم بر 10000 ریال باید سهم بفروشد، می شود 200 هزار سهم
ب- 800 هراز سهم به اضافه 200 هزار سهم جدید، کل سهام شرکت می شود 1000.000 سهم که سهامداران جدید 25 درصد آن را تشکیل می دهند.
صورت های مالی بر مبنای مقیاس مشترک
این صورت ها مبالغ ریالی را نشان می دهند و در عوض درصدها را به عنوان تجزیه و تحلیل عمودی نشان می-دهند. در این روش، هر قلم از صورتحساب ها یک مقیاس مشترک جهت مقایسه دارند.

بطور مثال، در صورتحساب سود و زیان شرکت آلفا در زیر، مقیاس مشترک فروش می باشد. تغییرات مقادیر و نسبت ها، در صورت های مالی بر مبنای مقیاس مشترک اهمیت قابل توجه ای دارند. زیرا این مقادیر و نسبت ها، در صورت های مالی بر مبنای مقیاس مشترک اهمیت قابل توجه ای دارند. زیرا این مقادیر و نسبت ها در تشخیص مؤثر بودن یا مؤثر نبودن فعالیت و عملیات شرکت به ما کمک فراوانی می کنند. برای مثال، درصد هزینه های حقوق و دستمزد به فروش، از هر صد ریال فروشی که شرکت هر سال بابت حقوق و دستمزد پرداخت می کند، را نشان می دهد.

درصد هزینه های حقوق و دستمزد به فروش

تجزیه و تحلیل صورت های مالی بر مبنای مقیاس مشترک را برای ترازنامه، صورتحساب سود و زیان انباشته و صورت تغییرات در وضعیت مالی نیز می توان مشابه صورتحساب سود و زیان به کار گرفت. چنانچه این تجزیه و تحلیل را برای ترازنامه مورد استفاده قرار دهید، اطلاعات بسیار مفید و ارزشمندی درباره تعیین و مشخص نمودن ساختار سرمایه شرکت بدست خواهید آورد و روابط بین بدهی ها و حقوق صاحبان سهام را در تعیین ساختار سرمایه شرکت مشخص می کند. همچنین اطلاعاتی درباره نحوه توزیع دارایی ها به دارایی های جاری، سرمایه-گذاری ها، دارایی های ثابت، دارایی های نامشهود بدست خواهید آورد.
اما تجزیه و تحلیل بر مبنای مقیاس مشترک در صورتحساب سود و زیان، اطلاعاتی درباره نسبت قیمت تمام شده کالای به فروش رفته و همچنین نسبت انواع هزینه ها به فروش را ارائه می دهد. این روش، مقایسه ای جهت تغییرات یا روابط پایدار و مداوم در گروه دارایی ها، بدهی ها، درآمدها، هزینه ها و سایر طبقات صورت های مالی نشان می دهد.
در چنین مقایسه ای، شما به عنوان یک تحلیل گر، باید نهایت دقت را در تغییرات ناشی از مقایسه سال های مختلف به عمل آورید. این روش، جهت مقایسه با شرکت های واقع شده در یک صنعت بسیار مفید و قابل استفاده هستند زیرا این صورت ها بر مبنای 100 و به صورت درصد بیان می شوند و درصدهای مقایسه ای به جای مقادیر عددی در صورت های مالی ارائه می شوند. این چنین مقایسه ای می تواند به شما در شناسایی اختلافات در ساختاریک یادآوری سرمایه یا نحوه توزیع دارایی ها در گروه های اصلی و فرعی شرکت ها کمک کند.